Strona główna
Poznaj Gminę BrodyPogranicze Dolnych Łużyc po 1945 roku
Nysa Łużycka stała się w 1945 roku granicą państwową i przecięła wcześniejsze układy miejskie, drogowe, rodzinne i gospodarcze.
ludzi
miejsc
pamięci
Galeria tematyczna
Grafiki tematyczne są współczesnymi opracowaniami wizualnymi Fundacji Rokita i pełnią funkcję ilustracyjną; nie są reprodukcjami konkretnych fotografii archiwalnych.
Rzeka, która stała się granicą
Po zakończeniu II wojny światowej Nysa Łużycka zaczęła wyznaczać granicę państwową. Wschodnia część historycznych Dolnych Łużyc znalazła się w Polsce. Zmiana nie była tylko przesunięciem linii na mapie: oznaczała wymianę ludności, nowe administracje, zerwane drogi, mosty i relacje gospodarcze oraz zmianę nazw miejscowości.
Najbardziej czytelnymi przykładami są pary Guben/Gubin oraz Forst/Zasieki. W przypadku Forst prawobrzeżne obszary związane z przedwojennym miastem znalazły się po polskiej stronie. Zasieki obejmują m.in. przestrzeń dawnego Berge. Brożek odpowiada dawnemu Scheuno; Brody - Pförten; Lubsko - Sommerfeld; Jasień - Gassen; Żary - Sorau.
Nie „koniec regionu”, lecz nowa warstwa
Granica z 1945 r. jest fundamentalnym faktem współczesnej historii, ale nie wymazuje starszych układów. Dla badań Fundacji ważne jest śledzenie dróg, linii kolejowych, nazw terenowych, przemysłu, cmentarzy i rodzinnej pamięci po obu stronach Nysy.
Pary nazw, które opowiadają historię
Guben ↔ Gubin
Miasto nad Nysą podzielone po 1945 r.; polska część leży na wschodnim brzegu.
Forst ↔ Zasieki / Berge
Dawny miejski układ Forst sięgał na prawy brzeg; Berge było częścią Forst jeszcze przed wojną.
Scheuno ↔ Brożek
Miejscowość związana z przemysłowym zapleczem i historią DSC Forst.
Pförten ↔ Brody
Ośrodek historycznej Standesherrschaft i ważny punkt lokalnej historii.
Sommerfeld ↔ Lubsko
Miasto na wschodnich Dolnych Łużycach o długiej historii gospodarczej i komunikacyjnej.
Sorau ↔ Żary
Dawne centrum powiatu obejmującego znaczną część wschodniego regionu.