Logo Fundacji Rokita - Z pasji do historii
DSC Forst „Wald”

Kolej i transport

Około 38 km torów, około 70 km dróg betonowych, WÜST, rampy i transport wewnętrzny.

~38 kmrekonstruowana sieć kolejowa
~70 kmdrogi betonowe
WÜSTstacja przekazywania wagonów i zaplecze

Połączenie ze światem

Lokalizacja zakładu dawała bezpośredni dostęp do regionalnej sieci kolejowej. Wewnętrzna sieć normalnotorowa była rozbudowana i w rekonstrukcji G.E.O.S. osiąga około 38 km. Tę wartość na stronie oznaczamy jako przybliżenie, a nie pomiar geodezyjny.

WÜST, rampy i warsztaty

W skład systemu kolejowego wchodziły stacja przekazywania wagonów, warsztaty i lokomotywownia, urządzenia wagowe, rampy przeładunkowe i liczne bocznice do poszczególnych stref. Kolej nie była jedynie linią doprowadzającą do bramy - przenikała cały organizm zakładowy.

Drogi betonowe

Oprócz torów funkcjonowała gęsta sieć dróg, w opracowaniach szacowana na około 70 km. Główne drogi miały około 6 m szerokości, a do rozproszonych budynków prowadziły odnogi o funkcji lokalnej. Transport kołowy i elektryczne pojazdy zakładowe uzupełniały transport kolejowy.

Logistyka jako część technologii

Surowce, półprodukty, opakowania, paliwo, węgiel i gotowe wyroby musiały być przemieszczane pomiędzy wieloma punktami. Dlatego w DSC Forst transport jest częścią historii produkcji. Bez znajomości kolei i dróg trudno zrozumieć, dlaczego fabrykę rozmieszczono w taki sposób i jak mogła utrzymywać dużą skalę działania.

Logistyka rozproszonej fabryki

W starszym opisie zakładowa sieć kolejowa była szacowana na około 38 km, a betonowa sieć drogowa na około 72 km. W obecnej redakcji dla dróg stosujemy zaokrąglenie „około 70 km”, ponieważ to skala - a nie pozorna dokładność do jednego kilometra - jest najważniejsza dla zrozumienia przestrzeni zakładu.

W systemie znajdowały się bocznice, stacja przekazywania wagonów, zaplecze naprawcze, urządzenia wagowe i rampy. Kolej łączyła nie tylko fabrykę ze światem zewnętrznym, lecz także poszczególne strefy funkcjonalne. Dzięki temu ciężkie surowce, paliwa i gotowy produkt można było przemieszczać bez skupiania ruchu w jednym punkcie.

Źródła i stan badań

Opracowanie rozdziela źródła bezpośrednie, rekonstrukcje i analogie. Nie publikujemy starych skanów G.E.O.S. jako dekoracji; wykorzystujemy ich treść badawczo i tworzymy własne objaśnienia.

  1. Fundacja Rokita - materiały własne i autorskie opracowanie „Deutsche Sprengchemie Forst - Wald”.
  2. United States Strategic Bombing Survey, Report 133, Deutsche Sprengchemie GmbH, Kraiburg, Germany, 2nd ed., 1947.
  3. Postanowienie GKO nr 8609 ss - tłumaczenie dokumentu dotyczącego demontażu zakładu w pobliżu Szeino/Forst.
  4. Bundesarchiv / DDB - Deutsche Sprengchemie GmbH.
  5. Archiwum Państwowe w Zielonej Górze - Deutsche Sprengchemie Werk Forst.
  6. G.E.O.S. Ingenieurgesellschaft mbH, ekspertyza 1995; Preuß i in., rekonstrukcja zakładu POL, 1994.

Fotografie i dokumenty źródłowe

Historyczna mapa arkusza Sorau — kontekst kolei i położenia zakładu.
Materiał źródłowy: Historyczna mapa arkusza Sorau — kontekst kolei i położenia zakładu.
Element zachowanej infrastruktury technicznej kompleksu.
Materiał źródłowy: Element zachowanej infrastruktury technicznej kompleksu.