Logo Fundacji Rokita - Z pasji do historii
DSC Forst „Wald”

Walcarki, prasy i maszyny

Walcowanie, prasowanie, cięcie i urządzenia końcowych etapów produkcji.

Rekonstrukcja poglądowa prasy systemu Goldner-Grimm
Rekonstrukcja poglądowa ciężkiej prasy. Rezolucja GKO nr 8609 ss wymienia 72 prasy systemu Goldner-Grimm przeznaczone do demontażu w zakładzie koło Forst; dokładnego modelu używanego w DSC Forst nie udało się jeszcze potwierdzić fotografią źródłową.

Goldner-Grimm

Rekonstrukcja poglądowa. GKO wymienia 72 prasy systemu Goldner-Grimm, ale dokładne zdjęcie modelu z Forst nie zostało jeszcze wiarygodnie zidentyfikowane.

rekonstrukcja
Rekonstrukcja poglądowa maszyny rewolwerowej Krause
Rekonstrukcja poglądowa maszyny rewolwerowej. Rezolucja GKO nr 8609 ss wymienia 16 maszyn firmy Krause przeznaczonych do demontażu; grafika nie jest fotografią konkretnego egzemplarza z DSC Forst.

Krause

Rekonstrukcja poglądowa maszyny rewolwerowej. Dokument GKO wymienia 16 maszyn firmy Krause.

rekonstrukcja
Ugniatarka, ilustracja typu urządzenia
Ugniatarka — ilustracja typu urządzenia. Brak potwierdzonego producenta, modelu i bezpośredniej proweniencji DSC Forst.
Walcarka, ilustracja typu urządzenia
Walcarka — ilustracja typu urządzenia. Brak potwierdzonego producenta, modelu i bezpośredniej proweniencji DSC Forst.

Walcarki

W technicznej rekonstrukcji DSC Forst występują 94 walcarki wstępne oraz 26 dalszych lub końcowych. Zachowana fotografia Fundacji przedstawia walcarkę z deszczownicą i fotokomórką. Dla nowej strony jest ona szczególnie ważna, ponieważ zastępuje anonimowe skany ilustracyjne autentycznym materiałem dotyczącym wyposażenia.

Prasy Goldner-Grimm

Dokument GKO nr 8609 ss z maja 1945 r. wymienia 72 prasy systemu Goldner-Grimm przeznaczone do demontażu i wywozu. Nie udało się wiarygodnie zidentyfikować w otwartych źródłach fotografii dokładnego modelu używanego w Forst. Dlatego wykorzystana grafika jest oznaczona jako rekonstrukcja poglądowa, a nie zdjęcie urządzenia z zakładu.

Maszyny rewolwerowe Krause

Ten sam dokument wymienia 16 maszyn rewolwerowych firmy Krause. Historyczna firma Ernst Krause & Co. była producentem precyzyjnych obrabiarek. Dostępne katalogi i materiały archiwalne potwierdzają profil producenta, ale nie pozwalają jeszcze przypisać konkretnego zachowanego egzemplarza do DSC Forst. Na stronie używamy zatem rekonstrukcji typu urządzenia z wyraźnym podpisem.

Co zmienia dokument radziecki

Starsze opracowania pozwalały rekonstruować liczbę walcarek i pras na podstawie technicznego układu zakładu. GKO nr 8609 ss wnosi zupełnie inny rodzaj dowodu: wykaz wyposażenia przygotowanego do fizycznego demontażu po zajęciu fabryki. Dzięki temu można dziś zestawić rekonstrukcję technologii z konkretnym spisem urządzeń z 1945 r.

Dwa niezależne zestawienia i ciekawa zbieżność

Starsze autorskie opracowanie techniczne wymienia 94 walcarki wstępne oraz 26 końcowych - łącznie 120 urządzeń tego rodzaju. Radzieckie postanowienie GKO nr 8609 ss z maja 1945 r. również wymienia 120 walców pionowych i poziomych przeznaczonych do wywozu. Zbieżność jest bardzo interesująca, ale nie stanowi automatycznie dowodu, że oba dokumenty opisują dokładnie ten sam komplet maszyn.

Urządzenia z GKO 8609 ssLiczba
prasy systemu Goldner-Grimm72
walce pionowe i poziome120
maszyny rewolwerowe firmy Krause16
instalacje grafitujące6
instalacje rozdzielające proch6
wydziały nitracyjne objęte demontażem4
Grafiki maszyn: do chwili wiarygodnego odnalezienia i identyfikacji fotografii konkretnego modelu z Forst używamy rekonstrukcji poglądowych. Nie podpisujemy współczesnej lub przypadkowej maszyny jako „Goldner-Grimm z DSC Forst”.

Źródła i stan badań

Opracowanie rozdziela źródła bezpośrednie, rekonstrukcje i analogie. Nie publikujemy starych skanów G.E.O.S. jako dekoracji; wykorzystujemy ich treść badawczo i tworzymy własne objaśnienia.

  1. Fundacja Rokita - materiały własne i autorskie opracowanie „Deutsche Sprengchemie Forst - Wald”.
  2. United States Strategic Bombing Survey, Report 133, Deutsche Sprengchemie GmbH, Kraiburg, Germany, 2nd ed., 1947.
  3. Postanowienie GKO nr 8609 ss - tłumaczenie dokumentu dotyczącego demontażu zakładu w pobliżu Szeino/Forst.
  4. Bundesarchiv / DDB - Deutsche Sprengchemie GmbH.
  5. Archiwum Państwowe w Zielonej Górze - Deutsche Sprengchemie Werk Forst.
  6. G.E.O.S. Ingenieurgesellschaft mbH, ekspertyza 1995; Preuß i in., rekonstrukcja zakładu POL, 1994.

Fotografie i dokumenty źródłowe

Walcarka — fotografia ze zbiorów Fundacji Rokita.
Materiał źródłowy: Walcarka — fotografia ze zbiorów Fundacji Rokita.
Ugniatarka — fotografia ze zbiorów Fundacji Rokita.
Materiał źródłowy: Ugniatarka — fotografia ze zbiorów Fundacji Rokita.
Walcarka z deszczownicą i fotokomórką — pełny kadr.
Materiał źródłowy: Walcarka z deszczownicą i fotokomórką — pełny kadr.